GAMBIA TIP 3: BEZIENSWAARDIGHEDEN

Abuko Nature Reserve

Een bezoek aan het Abuko Nature Reserve wordt ook wel eens een “safari voor beginners” genoemd. Dat doet het park tekort. Hoewel het park slechts een klein oppervlak beslaat, wordt het beschouwd als een van de belangrijkste wildparken van Gambia.
Het park heeft dan ook een aantal interessante trekpleisters. Zo kunnen liefhebbers van vogels hier uren aan een stuk vogelspotten en soorten herkennen die ze nog niet eerder hebben gezien. De grote Afrikaanse zoogdieren zoek je hier tevergeefs; nijlpaarden bijvoorbeeld leven verder stroomopwaarts in de rivier. In het water van de kreek zie je wel krokodillen, en in de bomen groene meerkatten, rode franjeapen en husarenapen. Ook liefhebbers van slangen kunnen na wat beter speurwerk hun hart ophalen. Bekende en tevens beruchte slangen die hier voorkomen zijn de zwarte cobra, de python en de groene mamba. Het unieke aan Abuko Nature Reserve is dat het park slechts op een kleine afstand van de grote hotels en resorts ligt. Hiermee is het oerwoud snel en makkelijk bereikbaar. Ook de hoofdstad Banjul ligt op slechts een kleine afstand van het park. Naast het park met de mooie dieren en planten is er ook het Makasutu Wildlife Trust. Dit onderzoekscentrum houdt zich bezig met de biodiversiteit van Gambia. Als je graag voor een wat langere periode in Gambia wil blijven zou je hier als vrijwilliger aan de slag kunnen. Wellicht is het ook interessant om onder begeleiding van een gids een tour te doen door het park. Die weet je van alles te vertellen over de bijzondere flora en fauna die hier te vinden zijn. Bovendien is een gids niet duur, biedt hij een meerwaarde aan je bezoek van het park, en help je op deze manier de lokale bevolking aan inkomsten.

Kunta Kinteh Island

Er zijn niet veel plekken in Gambia die voorkomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Kunta Kinteh Island, tot 2011 bekend als James Island, heeft die plaats helaas wel verdiend. Natuurlijk is het een eer voor een locatie om als werelderfgoed beschouwd te worden, maar de geschiedenis die er in het geval van dit eiland aan voorafging, is moeilijk eervol te noemen. Het eiland deed namelijk dienst als verzamelpunt voor de slavenhandel. Tot slaaf gemaakte Afrikanen werden naar dit fort gebracht om van daaruit naar de Nieuwe Wereld te worden verscheept. Een triest verhaal waarvan de sporen nog altijd zichtbaar zijn. Wat dat betreft, is het ook goed dat UNESCO deze locatie heeft toegekend als werelderfgoed. Het fort werd in 1651 gebouwd door kolonisten van het hertogdom Koerland, in het huidige Letland, en heette toen Jacob Fort; het eiland zelf heette Sint-Andreas. In 1659 nam de Nederlandse West-Indische Compagnie het over, en in 1664 kwam het in Engelse handen. Toen kreeg het de naam James Island, naar James, hertog van York. Op het eiland kun je nog altijd de restanten van het oude fort bekijken. Gidsen vertellen je over het verleden en over wat zich hier heeft afgespeeld. In de loop der eeuwen wisselde het eiland meermaals van eigenaar: na Koerland en Nederland kwamen de Engelsen, en in 1695 korte tijd de Fransen. De Nederlandse Republiek speelde in de trans-Atlantische slavenhandel een grote rol, en dat is een zwarte bladzijde uit onze eigen geschiedenis. Kunta Kinteh Island staat sinds 2003 op de werelderfgoedlijst, samen met onder meer Albreda, Juffureh en Fort Bullen, en is erfgoed dat niet vergeten mag worden.

Bijilo Forest Park

Niet ver van de Gambiaanse hoofdstad Banjul ligt het Bijilo Forest Park. Het park ligt gesitueerd aan de kust en is ruim eenenvijftig hectare groot. Daarmee is het een aanzienlijk bosgebied dat bovendien een officieel natuurreservaat is. In 1950 werd dit gebied opgericht om oorspronkelijk als bosbouwlocatie te fungeren. Hoewel eenenvijftig hectare niet groot mag lijken, bleek het voor de bosbouw niet rendabel genoeg. Sinds 1982 is het een beschermd natuurgebied. Wat Bijilo Forest Park zo bijzonder maakt, is dat het park het laatste natuurlijke West-Atlantische kustbos is. Daarmee is het een unieke locatie en zeer de moeite van het bezoeken waard. Enkele van de bekende Afrikaanse bomen en planten die hier te vinden zijn zijn de Ethiopische palmyrapalm, de baobabboom en diverse soorten vijgen. Ook de enorme oliepalmen vallen erg op door hun grote postuur. Naast de prachtige flora herbergt het gebied ook nog een aantal interessante diersoorten, zoals veel vogelsoorten en verschillende apensoorten. Ook is de kans groot dat je ook reptielen zult spotten, want die zijn hier in groten getale aanwezig.

MacCarthy Island

Bijna 300 kilometer stroomopwaarts in de rivier de Gambia kun je het eiland MacCarthy Island bezoeken. Al in de vijftiende eeuw vestigden zich hier Europese handelaars. Lange tijd bleef het eiland een belangrijke handelspost, tot in de negentiende eeuw. Handelaren op het eiland genoten bescherming van het Britse garnizoen dat er gelegerd was. De naam van het eiland is te danken aan Sir Charles MacCarthy, een voormalig gouverneur van de Britse West-Afrikaanse gebieden. De rijke geschiedenis van het eiland heeft ervoor gezorgd dat er nog altijd vele sporen van terug te vinden zijn. Dat is dan ook een reden waarom een bezoek aan het eiland zeer interessant en leerzaam is. Waar in de volksmond nog vaak de naam MacCarthy Island wordt gebezigd, is het eiland reeds lange tijd al bekend onder de officiële naam Janjanbureh. Een van de interessante bezienswaardigheden op het eiland zijn de restanten van Fort George. Dit fort werd opgericht om de bevrijde slaven te huisvesten. Van dat fort zijn nog slechts enkele restanten te bewonderen, evenals van het Fort Campbell dat werd gebouwd ter vervanging van Fort George en nog tot 1850 werd gebruikt. Naast de sporen van het verleden heeft het eiland ook een rijke flora en fauna.

Kachikally krokodillenpoel

Als je gefascineerd bent door de grote reptielen, dan mag een bezoek aan de Kachikally krokodillenpoel zeker niet ontbreken. In het museum dat te vinden is op het terrein van de Kachikally krokodillenpoel kom je meer te weten over een aantal aspecten die onlosmakelijk verbonden zijn met Gambia. Zo is er een ruimte over de lokale tradities waar een groot versierd masker het pronkstuk is. Ook is er een ruimte waar muziek centraal staat. Hier tref je tal van zelfgemaakte muziekinstrumenten. Opvallend zijn ook de trommels die hier tentoongesteld worden, die werden gebruikt voor communicatie.
In de ruimte die is toegewijd aan de wereldoorlogen kom je meer te weten over de Gambiaanse soldaten die zowel in de eerste als Tweede Wereldoorlog hebben meegevochten. In de vierde ruimte van het museum leer je veel meer over de geschiedenis van Gambia en tevens over de geschiedenis van de Kachikally krokodillenpoel.
De poel zelf ligt buiten en is alleen onder begeleiding van een gids te bezoeken. Hier zit namelijk geen glas of hek tussen de bezoekers en de krokodillen. Het is zelfs mogelijk om de krokodillen aan te raken. Her en der, verspreid over de vijvers onder een dikke laag kroos, liggen de krokodillen. Let ook op hoe krachtig de kaken van de krokodillen zijn wanneer ze gevoed worden.

Arch 22

In Parijs is er de kenmerkende Arc de Triomphe en in Berlijn de Brandenburger Tor, iconische toegangspoorten. In Gambia is er de Arch 22, een triomfboog die je toegang geeft tot de hoofdstad van Gambia, Banjul. De boog heeft nog niet zo’n lange geschiedenis en dateert uit 1996. Hij werd ontworpen door de Senegalese architect Pierre Goudiaby, en het hoogste punt van de boog zit op zo’n vijfendertig meter. Vlak voor de boog staat het standbeeld van de onbekende soldaat die een baby draagt. De boog is gebouwd ter herinnering aan de militaire coup van 22 juli 1994. Tot 2016 was de boog ook het hoogste bouwwerk van Gambia. Naast dat het mogelijk is om de boog vanaf de grond te bewonderen kun je ook met een lift naar boven en vanuit de tussenliggende balustrade genieten van het uitzicht over Banjul. Ook vind je aan de bovenzijde een café en een klein museum met exposities over landbouwwerktuigen, traditionele kleding, bamboestokken en pijlen en lokale handgemaakte vuurwapens. Het pronkstuk van dit museum is een handgeschreven versie van de toespraak van de president. Hoewel dit bouwwerk beschouwd wordt als een van de toeristentrekpleisters van Gambia is het wel goed om te weten dat dit gebouw symbool staat voor een staatsgreep die op ondemocratische wijze plaatsvond. Ook is het goed om te weten dat de bouw van de triomfboog veel geld heeft gekost, geld dat ook op een andere manier besteed had kunnen worden in het arme Gambia.

Gambia National Museum

In de hoofdstad van Gambia, Banjul, ligt het Gambia National Museum. Dit belangrijke museum herbergt een aantal historische documenten die zeer verwant zijn met de totstandkoming en de geschiedenis van het huidige Gambia. Officieel opende het museum in 1985 haar deuren, 15 jaar nadat ‘vrienden van het Nationaal museum’ in het leven werden geroepen. Het museum stelt zich ten doel om een uitgebreide collectie van artefacten en documenten te verzamelen en te conserveren. De collectie heeft, zoals de naam van het museum al doet vermoeden, een sterke verwantschap met Gambia en de identiteit van het land. In de vertrekken van het museum zijn er drie ruimten waarin exposities worden gehouden. Op de begane grond kom je meer te weten over de politieke en culturele geschiedenis van de nationale hoofdstad Banjul. In de kelders van het gebouw leer je alles over muzikaal erfgoed van Gambia. Hier vind je een rijke collectie aan populaire instrumenten en meer informatie over de muziek en de rol daarvan binnen de maatschappij van Gambia. De bovenverdieping van het museum vertelt dan weer meer over archeologische vondsten in Gambia, maar ook andere plekken in West-Afrika. In een ander deel van deze verdieping kom je meer te weten over de koloniale tijd en de tijd voordat Gambia onafhankelijk werd.

Kiang West National Park

Het Kiang West National Park is het grootste nationale park van Gambia; over de precieze oppervlakte lopen de opgaven uiteen van ruim elfduizend tot ruim drieëntwintigduizend hectare. Het park ligt landinwaarts op zo’n 145 kilometer van de hoofdstad Banjul. Het natuurgebied situeert zich rond de Lower River, het laaglandgebied van de rivier de Gambia. Het park werd opgericht in 1987 en herbergt, naast prachtige flora, ook uniek Afrikaanse fauna. Denk aan bosbokken, duikerantilopen en de statige caracal. Vooral de prachtige spitsachtige oren en het korte staartje zijn kenmerkend voor dit prachtige dier. Ook zijn er mangoesten, otters en krokodillen in het park te vinden. Met een beetje geluk tref je zelfs nog een Afrikaanse lamantijn, ook wel bekend als zeekoe. Aan de geluiden te horen is de kans ook aanwezig dat je her en der een baviaan of een aap spot. Omdat het park wat meer landinwaarts ligt, is het nog niet overrompeld door toeristen, waardoor het nog erg authentiek aandoet. Naast het prachtige dierenrijk dat hier te vinden is, vind je hier ook bijzondere landschapstypen. Denk aan de galerijbossen, de natte savanne en de mangrovebossen.

De steencirkels van Senegambia

Aan de noordelijke oever van de Gambia-rivier, aan de grens met Senegal vinden we de steencirkels van Senegambia. Ze doen denken aan Europese steencirkels, zoals Stonehenge in het Verenigd Koninkrijk. Deze steencirkels staan op de erfgoedlijst van UNESCO. Het gaat om een grote verzameling steencirkels waarvan een deel te vinden is in Gambia en een nog groter deel in Senegal. De steencirkels tonen aan dat er hier in lang vervlogen tijden al beschavingen waren die de kennis hadden en het zich konden permitteren om dergelijke bouwwerken te creëren. Volgens UNESCO dateren de cirkels uit de periode tussen de derde eeuw voor Christus en de zestiende eeuw na Christus. Het gaat om ruim duizend monumenten, verspreid over een zone van honderd kilometer breed langs driehonderdvijftig kilometer rivier. Zeker de steencirkels van Wassu zijn bekend. Deze liggen in het Niani district en de grootste steen steekt ongeveer 2,6 meter boven de grond uit. Deze site vind je ook terug op het bankbiljet van 50 dalasi.

Verder lezen over de bezienswaardigheden

Wil je er met een gids op uit, kijk dan bij excursies in Gambia. In onze reisgids staat een breder overzicht op bezienswaardigheden in Gambia, met een aparte pagina over Kunta Kinteh Island.